Një zbulim i rëndësishëm nga shkencëtarët britanikë hedh dritë mbi origjinën qelizore të një prej formave më të zakonshme të kancerit të mushkërive, që lidhet ngushtësisht me pirjen e duhanit.
Studiuesit nga University College London (UCL) kanë identifikuar një nëngrup të veçantë qelizash në trake – qeliza bazale që shprehin gjenin Krt5 – si burimin kryesor të karcinomës me qeliza skuamoze, një formë agresive e kancerit që përhapet në mushkëri.
Sipas studimit të publikuar në revistën shkencore Science, këto qeliza, pasi ekspozohen ndaj substancave kancerogjene që gjenden në tymrat e duhanit, fillojnë të shumëzohen në mënyrë të pakontrolluar. Ato pushtojnë indet e mushkërive, duke zëvendësuar qelizat normale dhe duke krijuar dëmtime që më vonë shndërrohen në masa tumorale.
“Zbuluam se qelizat që shprehin Krt5 bëhen dominante dhe pushtojnë lobet e mushkërive, në disa raste duke zhvendosur plotësisht qelizat normale. Pikërisht këto janë qelizat që më vonë formojnë tumorin,” – shpjegoi Prof. Sam Janes, drejtues i kërkimit dhe profesor i mjekësisë respiratore në UCL.
Ky zbulim është i rëndësishëm jo vetëm për kuptimin më të thellë të zhvillimit të kancerit, por edhe për përmirësimin e diagnostikimit të hershëm. Njohja e fazave fillestare të transformimit qelizor mund të çojë në identifikimin e hershëm të personave në rrezik dhe ndërhyrjen për parandalimin e zhvillimit të sëmundjes.
“Ky është një hap i madh përpara në përpjekjet tona për të kuptuar se si saktësisht pirja e duhanit çon në kancerin e mushkërive dhe si mund ta ndalojmë këtë proces përpara se të bëhet i pakthyeshëm,” – shtoi Prof. Janes.
Kanceri i mushkërive mbetet një ndër shkaktarët kryesorë të vdekjes në vendet e industrializuara dhe pirja e duhanit është faktori më i madh i rrezikut. Shkencëtarët shpresojnë që ky studim të kontribuojë në zhvillimin e terapive të synuara dhe strategjive parandaluese, duke përmirësuar ndjeshëm mbijetesën dhe cilësinë e jetës së pacientëve.
