Që nga 12 qershori, në të gjithë Bashkimin Evropian ka hyrë në fuqi plotësisht Pakti i ri për Azilin dhe Migracionin, një reformë e gjerë që synon të ndryshojë mënyrën se si menaxhohen flukset migratore, procedurat e azilit dhe kthimi i personave që nuk përfitojnë mbrojtje ndërkombëtare.
Një nga elementët më të diskutuar të reformës është krijimi i të ashtuquajturave “qendra kthimi” në vende të treta jashtë Bashkimit Evropian, ku mund të dërgohen migrantët dhe azilkërkuesit, kërkesat e të cilëve janë refuzuar përfundimisht.
Sipas raportit të progresit të publikuar nga Komisioni Evropian në fillim të majit, shumica e shteteve anëtare kanë bërë hapa të rëndësishëm në zbatimin e Paktit. Vendet po përshtatin legjislacionin e tyre, po vendosin procedura të reja kontrolli në kufij dhe po krijojnë mekanizma monitorimi për garantimin e të drejtave themelore.
Gjithashtu, është rritur kapaciteti për transferimin e azilkërkuesve drejt shtetit përgjegjës për shqyrtimin e kërkesës së tyre dhe për zbatimin e mekanizmave të solidaritetit mes vendeve anëtare.
Pakti i ri, i miratuar në maj 2024, përbëhet nga dhjetë akte legjislative të ndërlidhura dhe synon krijimin e një sistemi të përbashkët evropian për azilin dhe migracionin. Reforma parashikon mbrojtje më të fortë të kufijve të jashtëm, procedura të harmonizuara dhe një ndarje më të drejtë të përgjegjësive ndërmjet vendeve të BE-së.
Një rol kyç në këtë sistem do të ketë edhe “Solidarity Pool”, mekanizmi i ri për ndarjen e barrës së menaxhimit të migracionit mes shteteve anëtare.
