Studentët në Serbi po përgatiten për protestën e parë të madhe të këtij viti, në një tjetër përballje direkte me presidentin Aleksandër Vuçiç dhe qeverinë e tij. Mijëra qytetarë nga e gjithë Serbia pritet të mblidhen këtë të shtunë në Beograd, në një protestë që organizatorët e shohin si nisjen e një beteje të re politike për largimin e pushtetit aktual.
Tubimi do të mbahet në sheshin “Slavija”, vendi ku edhe në mars të vitit të kaluar u zhvillua një nga protestat më të mëdha kundër qeverisë. Ajo protestë u shoqërua me tensione dhe ndërprerje të papritura, ndërsa ekspertët pretenduan se ndaj turmës ishte përdorur armë zanore, akuzë që qeveria serbe e mohoi.
Lëvizja studentore u kthye në simbol të revoltës qytetare pas tragjedisë në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona pas shembjes së një strehe betoni. Ngjarja shkaktoi zemërim të madh në publik, pasi shumë qytetarë besojnë se katastrofa ishte pasojë e korrupsionit dhe neglizhencës në projektet shtetërore.
Pas protestave masive dhe bllokimit për muaj të tërë të fakulteteve në vitin 2025, qeveria u trondit seriozisht. Kryeministri i atëhershëm Millosh Vuçeviç dha dorëheqjen bashkë me kabinetin e tij, por studentët thonë se kjo nuk mjafton dhe kërkojnë zgjedhje të parakohshme parlamentare.
Presidenti Vuçiç ka deklaruar se zgjedhjet mund të mbahen mes shtatorit dhe nëntorit të këtij viti, por deri tani nuk ka shpallur zyrtarisht datë. Studentët dhe mbështetësit e tyre besojnë se momenti politik po afron dhe se protesta e së shtunës do të tregojë forcën reale të lëvizjes.
“Shpresojmë që shumë njerëz të vijnë dhe të vazhdojnë të mbështesin studentët sepse po përgatitemi për zgjedhjet. Serbia ka nevojë për ndryshim dhe studentët do ta sjellin atë ndryshim”, tha për Associated Press përfaqësuesja e të rinjve, Isidora Jovanoviç.
Sipas organizatorëve, protesta do të mbahet pa incidente, edhe pse tensionet politike në vend janë rritur ndjeshëm muajt e fundit. Vetëm pak ditë më parë, një i moshuar mbeti i plagosur pasi një drejtues mjeti përplasi një bllokadë protestuesish në qendër të Beogradit. Ndërkohë janë raportuar edhe incidente të tjera dhune gjatë protestave dhe zgjedhjeve lokale në muajt e fundit.
Policia ka ndarë disa herë mbështetësit e Vuçiç nga studentët protestues. Presidenti serb ka ngritur gjithashtu një kamp pranë presidencës me mbështetësit e tij, që sipas mediave lokale shërben si barrierë ndaj protestuesve antiqeveritarë.
Vuçiç ndërkohë vazhdon sulmet ndaj protestuesve dhe i ka quajtur protestat “të paligjshme” dhe “kriminale”. Ai pretendon se protestuesit kanë ushtruar dhunë dhe kanë bllokuar rrugët e qyteteve. Mediat pranë qeverisë i kanë etiketuar kritikët e presidentit si “terroristë” dhe “agjentë të huaj”, duke thelluar më shumë ndarjet politike në vend.
Profesorë dhe analistë politikë në Serbi thonë se lëvizja studentore tashmë është kthyer në një forcë reale politike. Profesori i Shkencave Politike, Dushan Vuçiçeviç, deklaroi se për herë të parë pas shumë vitesh ekziston një grup që mund të sfidojë seriozisht Partinë Progresive Serbe dhe vetë Vuçiçin.
Ndërkohë, një brez i ri studentësh po i bashkohet protestave. Dy studentë të vitit të parë në Fakultetin e Shkencave Politike në Beograd thanë se pjesëmarrja në protestë është “detyrim moral”, ndërsa besojnë se Serbia ndodhet “një hap larg një të ardhmeje më të mirë”.
Raportimet për përdorim të tepruar të forcës nga policia dhe ndalime arbitrare të protestuesve kanë sjellë edhe reagime ndërkombëtare. Bashkimi Europian ka paralajmëruar se regresi demokratik në Serbi mund t’i kushtojë vendit rreth 1.5 miliardë euro fonde për vendet kandidate.
