Një raport i rremë inteligjence, i përpiluar me ndihmën e Inteligjencës Artificiale, për pak sa nuk e çoi ushtrinë amerikane drejt një operacioni kundër një anijeje kineze në Lindjen e Mesme. Sipas një raportimi të CNN, incidenti rrezikoi të shkaktonte një krizë të rëndë mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës, e cila mund të përshkallëzohej në një konfrontim të drejtpërdrejtë ushtarak. Raporti iu dorëzua ushtrisë amerikane gjatë pranverës, në periudhën kur SHBA-të ishin të përfshira në luftën me Iranin. Në të pretendohej se një anije kineze që ndodhej në Lindjen e Mesme transportonte komponentë të lidhur me një program për zhvillimin e armëve bërthamore.
Ushtria amerikane reagoi duke hartuar plane për kapjen e anijes. Sipas burimeve të cituara nga CNN, forca të armatosura po përgatiteshin për të hipur në anije, ndërsa avionë ushtarakë amerikanë kishin nisur të ngriheshin në ajër.
Megjithatë, pak para se operacioni të niste, zyrtarët e shqyrtuan më nga afër informacionin dhe zbuluan se raporti ishte përpiluar me ndihmën e një mjeti të Inteligjencës Artificiale, i cili kishte identifikuar gabimisht ngarkesën e anijes. Sipas CNN, ende nuk dihet se çfarë përmbante në të vërtetë ngarkesa që ishte interpretuar gabimisht nga sistemi. Një burim e përshkroi raportin si “plotësisht të rremë”, duke theksuar se ai “pothuajse nisi një luftë”, pasi një operacion amerikan kundër një anijeje kineze mund të kishte shkaktuar një përshkallëzim serioz ushtarak.
Si u krijua informacioni i rremë
Incidenti ka nxjerrë në pah rreziqet që lidhen me integrimin e shpejtë të Inteligjencës Artificiale në ushtrinë dhe komunitetin amerikan të inteligjencës. Sipas CNN, një analist përdori një chatbot për të përpunuar informacion mbi ngarkesën e anijes, të dhëna që vinin nga Komanda e Operacioneve Speciale të SHBA-së në Paqësor, me bazë në Hawaii. Sistemi bashkoi të dhëna nga burime të hapura me informacion nga inteligjenca e sinjaleve, të klasifikuara dhe të ruajtura në bazat e të dhënave të qeverisë amerikane. Nga kjo përpunim doli një përfundim i gabuar për natyrën e ngarkesës së anijes.
Më pas, analisti përdori sërish Inteligjencën Artificiale për të hartuar një raport formal inteligjence. Raporti iu shpërnda zyrtarëve ushtarakë si një analizë e verifikuar, pavarësisht se përfundimi i tij ishte i pasaktë. Nuk është bërë e qartë nëse chatbot-i ishte një mjet i disponueshëm komercialisht apo një sistem i zhvilluar nga qeveria amerikane. Një ish-zyrtar i lartë amerikan, i njohur me sistemet e IA-së të përdorura nga analistët ushtarakë dhe të inteligjencës, tha se mjetet e brendshme janë në pjesën më të madhe versione të aplikacioneve komerciale, të përshtatura për përdorim institucional.
Pentagoni dhe Komanda e Operacioneve Speciale të SHBA-së në Paqësor nuk kanë komentuar publikisht mbi incidentin. Ushtria amerikane po investon gjithnjë e më shumë në Inteligjencën Artificiale, me synimin për të përshpejtuar vendimmarrjen në fushën e betejës. Teknologjia po synohet të përdoret në fusha që variojnë nga përzgjedhja e objektivave deri te menaxhimi i aseteve ushtarake, zinxhirëve të furnizimit dhe buxheteve. Qeveria amerikane argumenton se SHBA-të nuk mund të lejojnë të mbeten pas në zhvillimin e teknologjive të IA-së, veçanërisht në raport me rivalë si Kina.
Në janar, Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, prezantoi strategjinë e Pentagonit për përshpejtimin e përdorimit të Inteligjencës Artificiale. Ai deklaroi se SHBA-të duhet të forcojnë aftësitë e tyre në këtë fushë dhe të reduktojnë pengesat burokratike që mund të ngadalësojnë zhvillimin e teknologjisë. Megjithatë, zyrtarë të njohur me mënyrën se si funksionojnë këto sisteme kanë ngritur shqetësime për mungesën e një kuadri të unifikuar sigurie. Sipas tyre, agjenci të ndryshme përdorin mjete të ndryshme, me rregulla të ndryshme kontrolli dhe nivele të ndryshme besueshmërie. Incidenti me anijen kineze nuk është, sipas burimeve të cituara nga CNN, një rast i izoluar. Të ashtuquajturat “iluzione” të Inteligjencës Artificiale, pra prodhimi i informacionit bindës, por të pasaktë, janë shfaqur edhe në raste të tjera brenda komunitetit amerikan të inteligjencës.
Shqetësim i veçantë lidhet me përdorimin e IA-së në operacionet e shënjestrimit, ku një gabim mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta njerëzore. Një burim i njohur me politikat aktuale ushtarake tha se përdorimi i IA-së në shënjestrim po rritet, ndërsa ende nuk ka udhëzime të qarta se si përfshirja e një njeriu në proces mund të parandalojë viktimat civile apo zjarrin miqësor. Në të njëjtën kohë, disa zyrtarë të lartë të inteligjencës shqetësohen se presioni për të prodhuar analiza më shpejt mund të sjellë më shumë gabime, veçanërisht kur analistët më të rinj u besojnë në mënyrë të tepruar mjeteve të Inteligjencës Artificiale. Një nga burimet e cituara nga CNN e përmblodhi rrezikun me një frazë: “IA ju lejon të arrini në një ide të keqe më shpejt.”